İsmail Hakkı Tonguç Belgeliği Vakfı tarafından hazırlanan “Anadolu’yu Aydınlatan Alaz” Fotoğraflarla 21 Köy Enstitüsü Sergisi, Kızılay Metro Sanat Galerisi’nde sanatseverlerle buluştu. Sergi, fotoğraf tutkunlarını Türkiye’nin eğitim tarihinde iz bırakan Köy Enstitüleri’nin görsel hafızasıyla bir araya getirdi.
Köy Enstitüleri ve Çağdaş Eğitim Vakfı, İsmail Hakkı Tonguç Belgeliği Vakfı ile Yeni Kuşak Köy Enstitülüler Derneği Ankara Şubesi’nin katkılarıyla düzenlenen sergide; Işık Kansu, Nuray Aktay ve Güven Baykan’ın destekleriyle hazırlanan arşiv niteliğindeki fotoğraflar yer aldı. Anadolu’nun dört bir yanında kurulan 21 ayrı Köy Enstitüsü’nden derlenen görüntüler, ziyaretçilere dönemin ruhunu yansıttı. Sergideki fotoğrafların büyük bölümü özgün baskılar ve negatiflerden oluşurken, bu materyallerin önemli kısmı vakfın belgeliğinde korunuyor.
Köy Enstitüleri, 17 Nisan 1940 tarihinde çıkarılan yasa ile Cumhuriyet’in aydınlanma hedefleri doğrultusunda köylerin kalkınmasını sağlamak amacıyla kuruldu. Dönemin Milli Eğitim Bakanı Hasan Âli Yücel ile İlköğretim Genel Müdürü İsmail Hakkı Tonguç’un öncülüğünde hayata geçirilen model, “iş içinde eğitim” anlayışıyla dikkat çekti. Enstitülerde öğrencilerin üretime katılarak öğrenmesi, kendi kendine yeten bireyler olarak yetişmesi hedeflendi.
Bu eğitim modeli sayesinde kısa sürede önemli üretim ve kalkınma faaliyetleri gerçekleştirildi. 1940-1946 yılları arasında binlerce dönüm arazi tarıma kazandırıldı, yüz binlerce fidan dikildi, eğitim ve üretim amaçlı yapılar inşa edildi. Enstitüler, yalnızca öğretmen yetiştirmekle kalmadı; aynı zamanda edebiyat ve düşün dünyasına önemli isimler kazandırdı. Fakir Baykurt, Mahmut Makal ve Talip Apaydın gibi pek çok yazar bu okullardan yetişti.
Toplamda 17 bini aşkın öğretmen ve binin üzerinde sağlık memurunun yetiştirildiği Köy Enstitüleri, kırsal kalkınma ve toplumsal dönüşüm açısından Türkiye’ye özgü bir model olarak tarihe geçti.
“Anadolu’yu Aydınlatan Alaz” sergisi, bu özgün eğitim deneyiminin izlerini günümüze taşıyarak ziyaretçilere hem tarihsel hem de kültürel bir yolculuk sunuyor. Sergi, eğitimde fırsat eşitliği ve toplumsal kalkınma tartışmalarına da ışık tutuyor. (kaynak:ankaranethaber.com)
